بهاء الدین خرمشاهی، پژوهش گر و مترجم برجسته کشور در گفتگو با خبرگزاری آینده روشن دیدگاههای خود را در مورد آموزه مهدویت تبیین کرد.
وی در خصوص جهان شمول بودن مساله مهدویت، گفت: مسأله مهدویت مسالهای است که همه ادیان بزرگ الهی را فراگرفته است و اعتقاد به ظهور موعود و منتظَر آخرالزمان که جهان را پر از عدل و داد خواهد کرد، تحول تاریخی عظیمی به وجود خواهد آورد و دنیای پر از ظلم را به دنیایی پر از عدل تبدیل خواهد نمود، در همه ادیان وجود دارد. این اندیشه را در ادیان خاور دور هم میبینیم. در دین زرتشت هم چنین چیزی وجود دارد.
چنانچه یهودیها منتظر منجی یعنی ماشَیح بودند و وقتی حضرت مسیح مبعوث شد گفتند: منجی و منتظَری که ما منتظر او هستیم شخص دیگری است، کار به آنجا رسید که مصلوبش کردند
” در ادیان خاور دور مثل آئین «کنفوسیوس»، «آئین شینتو» و آئین «تائو» عنصر مهدویت وجود دارد.
“
و عیسی (ع) هم چه دلیلی میتوانست بیاورد جز بیگناهی خودش و جز اینکه از سوی خداوند مبعوث شده است.
عضو فرهنگستان زبان وادب فارسی با اشاره به مقاله خود با عنوان «موعود و منجی جهانی در همه ادیان» گفت: در آن مقاله به تفصیل این موضوع را بررسی کردهام که در ادیان خاور دور مثل آئین «کنفوسیوس»، «آئین شینتو» و آئین «تائو» عنصر مهدویت وجود دارد.
این قرآن پژوه ادامه داد: در آئین اسلام هم این اندیشه شامل همه مذاهب میشود، یعنی اهل سنت به مهدی آخرالزمان اعتقاد دارند، لکن مهدی از نظر ایشان مهدی نوعی است. یعنی مهدی خواهد آمد ولی معلوم نیست چه کسی خواهد بود؟ تنها این مسئله قطعی و مسلم است که او از نسل پیامبر (ص) است و در آخرالزمان خواهد آمد ولی الآن اسم و رسمی از او آشکار نشده است. میبینیم که ایشان هم به مهدویت اعتقاد دارند.
خرمشاهی با اشاره به رواج خرافات و لزوم خرافات زدایی از آموزه های دینی، گفت: خرافاتزدایی در هیچ
” حتی نامهنگاری برای حضرت حجّت (ع) به نظر من امر غریبی است و باید نهی بشود و نباید تشویق بشود. “
زمینهایی کار آسانی نیست مثلاً شما نحسی عدد سیزده را از ذهن بعضی از اهل فضل و دانش هم نمیتوانید بیرون بکشید. سیزده اصلاً وجود ندارد، سیزده سمبل عدد دوازده بعلاوه یک است و اصلاً وجود خارجی ندارد تا بتواند منشا اثر منفی یا مثبت یا نحس و سعد باشد ولی به تعبیر یکی از متفکران چیزی که مردم بیدلیل قبول کردهاند نمیتوان با دلیل از ذهنشان خارج کرد.
این پژوهشگر همچنین افزود: به نظر من همین نوشتنها و کوششهای علمی و همایشها و گردهماییهای علمی میتواند موثّر باشد. حتی نامهنگاری برای حضرت حجّت (ع) به نظر من امر غریبی است و باید نهی بشود و نباید تشویق بشود. البته متولیان فرهنگی محدودیتهایی دارند و به راحتی نمیتوانند اینگونه فعالیتها را به حداقل برسانند و یا حذف کنند. این مقاومتها جرأت بسیار زیادی میطلبد. اما انتظاری که در درون این اعمال نهفته است خود حسنهای است از حسنات. تأکید من در اینجا بر دامن
” بیشتر سخنان دکتر شریعتی بار احساسی زیادی دارد. من به آثار ایشان کم اعتقاد هستم. “
نزدن به اینگونه کارهای سطحی و دفاعناپذیر است و انتظار باید مفهومی توأم با صبر و تلاش را برای ما تداعی کند.
عضو فرهنگستان زبان وادب فارسی درباره اندیشه های دکتر شریعتی در خصوص مذهب اعتراض بودن انتظار، گفت: این جمله شاعرانه است، بیشتر سخنان دکتر شریعتی بار احساسی زیادی دارد. من به آثار ایشان کم اعتقاد هستم البته ایشان خطیب توانایی بودهاند و پیش از انقلاب تأثیر انقلابی عجیبی بر جوانها گذاشتند و در گرایش جوانان به دین و مقولات دینی فوقالعاده موثر بودند و هیچ شخصیتی به جز امام خمینی به اندازه ایشان بر گردن انقلاب حق ندارند. اما به هر حال بار علمی آثار ایشان بالا نیست. ایشان یک اسلامشناس درجه یک نبودهاند.
من را معذور بدارید که انتقادهایی به ایشان دارم. روح او با ائمه معصومین (ع) و محبوبهای او در عالم جاودانگی محشور باد. آثار او همیشه خوانده خواهد شد و تاثیر او همیشه در جامعه ما محفوظ خواهد ماند و لو اینکه کسی بگوید ایشان اسلام شناس طراز اولی نبودهاند.
بهاء الدین خرمشاهی، مترجم و قرآن پژوه معاصر در گفتگو با آینده روشن با اشاره به لزوم خرافات زدایی از اندیشه مهدویت، گفت: کوششهای علمی و همایشها و گردهماییهای علمی میتواند در این راه موثّر باشد. 
