بررسی مبانی و روشهای تفسیر موضوعی قرآن با گرایش مهدویت
نشست بررسی مبانی و روش های تفسیر موضوعی با گرایش مهدویت با حضور علما و پژوهشگران علوم قرآنی توسط موسسه انتظار نور برگزار شد.
شنبه ۱۵ دی ۱۳۸۶ ساعت ۱۲:۳۹
کد مطلب : 20626
به گزارش آینده روشن، شصتمین نشست از سلسله نشستهای تخصصی مهدویت با موضوع مبانی و روش های تفسیر موضوعی با گرایش مهدوی با حضور جمعی از اساتید حوزه و پژوهشگران علوم قرآنی و مهدوی برگزار شد.
در ابتدای نشست حجت الاسلام و المسلمین رجبی از اساتید حوزه علمیه به نقش روایات در تفسیر آیات مربوط به مهدویت پرداخت و گفت: در بسیاری اوقات وقتی به سراغ آیات مهدوی میرویم، نمیتوانیم معنای مهدوی از آن استخراج کرد ولی آن گاه که به روایات مراجعه میکنیم، فتح بابی صورت میگیرد و با توجه به نوع نگاه معصوم میتوان معنای مهدوی را از آن آیه استخراج کرد. البته از روایات اهل سنت نیز میتوان در این راستا بهرهمند شد، آنجا که این روایات نقش آگاه سازی را دارند.
وی افزود: گاهی اوقات روایات اهل سنت میتواند به عنوان سندی برای کشف معانی لغات و واژههای زمان نزول بهرهمند شد.
استاد حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: روایات مستند شیعی که جای بحث ندارد و به راحتی میتوان از این روایات در کشف اسرار زیارت مهدی بهره برد ولی در مورد روایات با استناد کمتر باید گفت که این روایات نیز در جایی که تفاوت خاصی با آیات از لحاظ مضمون ندارند میتواند مورد استفاده قرار بگیرد. در جای دیگر میتوان از بین روایات مثل روایات اهل سنت استفاده نمود.
در ادامه نشست حجتالاسلام و المسلمین فاکر از اساتید حوزه علمیه به تعریف تفسیر موضوعی اشاره و در ادامه به بررسی چگونگی برداشت آیات مهدوی در قالب تفسیر موضوعی پرداخت.
وی گفت: بسیاری امیرالمومنین(ع) را نخستین مبتکر تفسیر موضوعی میدانند. تفسیر موضوعی در واقع به بررسی جمعی آیات مربوط به یک موضوع از موضوعات اعتقادی، تاریخی، فقهی، اجتماعی و ... و کشف روابط بین این آیات اطلاق میشود. تفاسیر موضوعی به قول شهید صدر به دو نوع یعنی تفسیر درون قرآنی و بررسی قرآنی تقسیم میشود که مهدویت از موضوعات برون قرآنی تلقی میشود.
حجت الاسلام و المسلمین فاکر افزود: بحث مهدویت را میتوان در آیات العقاید جای داد. البته اهل سنت نیز در این خصوص یعنی در بحث مهدی موعود قائل به آیاتی هستند ولی آن چه که باعث تفاوت دو نوع تفسیر میشود این است که ما در اصل تولد و یا عدم تولد حضرت با اهل تسنن اختلاف ریشهای داریم. شیعه به مهدی(عج) شخصی معتقد است و اهل تسنن به مهدی(عج) نوعی. تمام این مباحث بر یک بنا است و آن توجه به حجیت روایات و خبر واحد در تفسیر آیات است. البته علامه طباطبایی چندان به آن قائل نیست، در مقابل علمایی همچون مرحوم فاضل لنکرانی و دیگر علما به این رویکرد اعتقاد دارند.
گفتنی است در ادامه نشست حجت الاسلام و المسلمین رجبی با ذکر ادلهای به برخی از نظرات حجتالاسلام و المسلمین فاکر از جمله به عدم پذیرش حجیت روایات و خبر واحد در تفسیر آیات و برخی مسائل دیگر انتقاداتی وارد کرد که با پاسخ های حجت الاسلام فاکر روبرو شد.